Haqqımızda/Əlaqə


Mədəniyyət tarixi

Mədəniyyət Tarixi



Masallı rayon Mədəniyyət və turizm şöbəsi 1946-cı ildə yaranmışdır. Əvəllər mədəni-maarif şöbəsi, 1953-cü ildən Mədəniyyət şöbəsi, 2006-cı ildən isə Mədəniyyət və truzm şöbəsi adlandırılmışdır.


Hal-hazırda rayonda 43 klub müəsisəsi, o cümlədən 1 rayon, 14 kənd mədəniyyət evi, 28 kənd klubu , 1 rayon mərkəzi kitabxanası onun 52 kənd filialı, 1 uşaq incəsənət məktəbi, Heydər Əliyev mərkəzi, tarix diyarşunaslıq muzeyi, Rəsm qalereyası, 168 tarix və Mədəniyyət abidələri, 28 turist obyekti faliyyət göstərir. Rayonun kulub müəsisələrində 114 bədii özfəaliyyət kollektivi faliyyt göstərir ki, bura 2895 nəfər həvəskar cəlb edilmişdir. Həmin kollektivlərdən ikisi xalq kollektivi adının daşıyır. Bunlar rayon mədəniyyət evinin xalq teatırı və Mahmudavar kənd mədəniyyət evinin “Halay” foklor mahnı və rəqs kollektividir ki, bu kollektiv artıq 50 ildən coxdur ki, faliyyət göstərir və dünyanın 28-dən cox ölkəsində Azərbaycanı uğurla təmsil etmişdir.

Masallı rayonunda ilk kitabxana Muzdurlar komitəsinin qərarı ilə 1924-cü ildə Masallı şəhərində yaradılmışdır. Muzdurlar komitəsinin üzvülərindən Abı Mirzəyev, Qulamhüseyn Məmmədov, Həsənağa Kərimovun təşəbbüsü ilə ayrı-ayrlı adamlardan toplanmış 250 nüsxə kitabı olan kitabxana kiçik bir otaqda yerləşdirilmişdir. 1978-ci ildə rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi yaradılmışdır. Masallı rayon MKS-nin tərkibində 1 mərkəzi, 1 uşaq, 3 şəhər və 47 kənd kitabxana filiallar fəaliyyət göstərir.

Rayonumuzda turizm

Masallı rayonu Bakı-Astara magistral şossesinin 232 kilometrliyində yerləşir. Relyefinə və təbiətinə görə respublikanın səfalı və füsunkar guşələrindən biridir. Bir tərəfi qədim Talış dağları və meşələri ilə bir tərəfi Xəzər dənizi ilə əhatə olunmuşdur.

Bütün bunlar Masallıda turizmin inkişafı üçün gözəl zəmin yaradır. Yüz illər bundan əvvəl ətraf və uzaq yerlərdən gələn insanlar müalicə məqsədi ilə Masallının yerin altından çıxan qaynar suyundan istifadə etmişlər.Turizm zonası yaradılması üçün əlverişli təbii şəraitə malik rayon beynəlxalq standartlara cavab verən turist xidməti göstəricilərinə, yerli və xarici qonaqları qəbul etmək imkanlarına malikdir.
Bunlardan”Dəştvənd” oteli Masallı rayon Ərkivan qəsəbəsində yerləşir. Otelin bütün otaqları Avropa üslubunda təmir edilmişdir . Oteldə konfrans-zal, restoran və bar, sauna, süni göldə qayıq sürmə və hovuz, mini zoopark, 5 yeni müasir kottec , müasir standartlara cavab verən sadə idman qurğuları var.

“Nağıl dünyası” rayonun Qəriblər ərazisində yerləşir.Beynəlxalq standartlara uyğun təmir olunmuş, sauna və restoranı var.
“İsti-su” sanatoriyası Talış meşələri ərazisində Viləş cayının sahillərində yerləşir. Kükürdlü çeşmələri hesabına,tərkibinə görə sonsuzluq, dəri-zöhrəvi, yel xəstəliklərinin müaliçəsi üçün misilsiz faydası olan sanatoriyadır. Müalicəvi əhmiyyətli vannalar, gəzintilər, kafe, bar, restoran, park, sadə idman qurğuları., ticarət və iaşə meydançaları var.

“Zirvə”,”Qaya”,”Beş qardaş”,”Yanar dağ”.”Turist”,”Nil bağı” Talış meşələrində yerləşir. Bu obiyektlər Avropa standartlarına uyğun təmir olunmuşdur. Bu turist obiyektlərində kafe, bar, hovuz, kotteclərvə sadə idman qurğuları var. Ümumyyətlə Talış meşələrində 31 turizm-istirahət obiyektləri faliyyət göstərir.

Rayon mərkəzində sadə idman qurğuları, Anatoli Banişevski adına futbol stadionu fəaliyyət göstərir. Rayonda turizmin və idmanın inkişaf perspektivlərinin nəzərə alan möhtərəm Prezident İlham Əliyev göstərişi ilə 2004-cü ildə müasir tipli Olimpiya kompleksinin tikintisinə başlanmış və 2007-ci ildə masallıların istifadəsinə verilmişdir.

Turist mərkəzlərində qonaqların mənalı istirahəti, müxtəlif idman növləri və əyləncəli proqramla məşğuliyyəti üçün hər cür şərait yaradılıb.

Qoruqlar

Respublikanın ən böyük və ən zəngin qoruqlarından olan Qızılağac qoruğu əsasən Qızılağac körfəzi və "Pirman" adlanan sahələrdə yerləşir. Qoruqda adları "Qırmızı kitab"a düşən quşlar və vəhşi heyvanlar var. Bundan başqa dünyada ən nadir ağaclardan olan "Qızılağac" ağacı (el arasında ona Razdar da deyilir) qorunur.

Tarixi və memarlıq abidələr

Boradigah Cümə Məscidi (1853-1854)
Masallı tarixinin güzgüsü 1952-ci ildən rayonun Hişkədərə kəndində fəaliyyət göstərən tarix-diyarşünaslıq muzeyidir. Muzeyin palentologiya, etnoqrafiya, numizmatika, arxeologiya şöbələrində 19 mindən çox qiymətli eksponat toplanmışdır. Rayonun Ərkivan, Hişkədərə, Boradigah, Tatyan, Hacıtəpə, Şəhriyar, Xırmandalı, Mahmudavar, Bambaşı, Çaxırlı, Ərəb, Qızılağac, Qəriblər, Öncəqala, Köhnə Alvadı kəndlərinin yaxınlığında qədim şəhər, qala kurqanı, türbə məqbərə yerləri aşkar edilmişdir.Bu ərazilərdən tunc, dəmir, antik və orta əsrlər dövrünə aid xeyli miqdarda maddi-mədəniyyət nümunələri toplanmışdır. Bütün bunlar Masallı (Hişkədərə) Tarix-Diyarşünaslıq muzeyində mühafizə olunur. Muzeyin yaradıcısı mərhum əməkdar müəllim Rəhim Tağıyev olmuşdur.

Masallı ərazisi 168 qədim, sirli abidələr, qalalar, saraylar, ziyarətgahlar, hamamlar, bulaqlar, məskənidir. Bunlardan 51-i tarix və memarlıq, 70-i arxeloji, qalanları isə XX əsr abidələridir.
Masallı rayonunda aşağıdakı tarixi və memarlıq incəsənət abidələri mövcuddur

  • XIV əsrə aid Hişkədərə kəndində Nəzirə Xanım türbəsi;
  • III – IX əsrlərə aid Mahmudavar kəndində türk yaşayış yeri arxeoloji abidə;
  • IX – X əsrlərə aid "Ərkivan qalası";
  • Orta əsrlərə aid Qarğalıq ərazisində Şəhriyar yaşayış yeri;
  • XIX əsrə aid Masallı şəhər Cümə məscidi;
  • XIX əsrə aid Boradigah məscidi;
  • XIX əsrə aid Qızılavar məscidi;
  • XIX əsrə aid Masallı şəhərində hamam;
  • XIX əsrə aid Güllütəpə kəndində Əmir türbəsi;
  • XIX əsrə aid Ərkivan kəndində Mehti bulağı;
  • XIX əsrə aid Sığdaş kəndində Mirsəli ocağı;
  • XVI əsrə aid Mahmudavar kəndində Baba Seyidağa türbəsi;
  • XIX əsrə aid Şıxlar, Qodman, Mahmudavar, Yeddioymaq və Hüseynhacılı kəndlərində dağ-qoç fiquru;
  • Tunc dövrünə aid Hişkədərə kəndində Qaraxantəpə, Qoşatəpə, Allahqulutəpə və Mirzətəpə kurqanları;
  • Tunc və Dəmir dövrlərinə aid Təzə Alvadı kəndində Məmmədtəpə, İstiottəpə, Alıtəpə kurqanları;
  • XXI əsrə dair Ərkivan kəndində Mir Seyid Sadiq Ağa məqbərəsi;
  • Hişkədərə kəndində iyirmi minə yaxın eksponatı olan Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi;
  • Orta əsrlərə dair Ninalov kəndində Səhhət qalası;
  • XX əsrə dair Ərkivan kəndində Şəhsəfi bulağı;
  • XIX əsrə aid Şərəfə məscidi və hamamı ;
  • Tunc dövrünə aid Şərəfə kurqanı.

Masallilar.az © 2o18 - Bütün Hüquqlar Qorunur!
Hazırladı Tural Rasuloff